Уявіце сабе ціхую летную раніцу, звычайны дворык у Дзевятоўцы, адным са спальных мікрараёнаў Гродна, і дзяцей, якія замерлі ў чаканні каля пад’ездаў сваіх дамоў… Яны ўжо ведаюць, што праз некалькі хвілін двор “абрасце” інтэрактыўнымі гульнявымі і спартыўнымі пляцоўкамі на любы густ, мальбертамі, роставымі лялькамі, стэндамі і сталамі для майстар-класаў… Прастора напоўніцца рухамі, дынамічнай музыкай і звонкімі дзіцячымі галасамі. Гэты марафон спартыўна-забаўляльных гульняў — гродзенскі праект “Выходзь гуляць у двор”, у межах якога такія святы ладзяцца па ўсім горадзе.
Ідэя такім чынам арганізаваць вольны час дзяцей у спальных раёнах горада над Нёманам належыць аддзелу адукацыі Гродзенскага гарвыканкама. Пошукі новых форм работы з дзецьмі, якія б не прывязвалі іх да кабінетаў цэнтраў творчасці, але і не абмяжоўвалі дзіцячыя патрэбы ў забавах і развіцці, пачаліся з-за эпідэміялагічнай сітуацыі. Мінулым летам запусцілі пілотны праект “Выходзь гуляць у двор”. Мабільныя гульнявыя пляцоўкі так усім спадабаліся, што сёлета гарадскія цэнтры творчасці вырашылі захаваць гэтую форму работы і ўдасканаліць яе.
— Кожны тыдзень мы ладзім дзве пляцоўкі ў розных спальных раёнах горада. Адну з іх арганізуе на тэрыторыі Ленінскага раёна Цэнтр творчасці дзяцей і моладзі “Спектр”, другую, на тэрыторыі Кастрычніцкага раёна, — Цэнтр творчасці дзяцей і моладзі “Прамень”. За мінулагодні летні перыяд праект “Выходзь гуляць на двор” ахапіў 15—17 тысяч дзяцей, — расказвае Андрэй Сяманчык, начальнік аддзела адукацыі Гродзенскага гарвыканкама. — Мы спецыяльна не робім ніякіх абмежаванняў для прысутных на дваровым свяце дзетак — ні па ўзросце, ні па тэрытарыяльнай прыналежнасці да таго ці іншага гарадскога цэнтра творчасці. Нашы асноўныя мэты — адцягнуць дзяцей ад гаджэтаў, даць ім магчымасць паўдзельнічаць у марафоне, адначасова ахапіць усіх — ад малышоў да падлеткаў.
Разам з тым “Выходзь гуляць у двор”— яшчэ і добрая рэклама дзейнасці цэнтраў дадатковай адукацыі. Разлік на тое, што дашкольнікі на мабільных пляцоўках праекта пазнаёмяцца з магчымасцямі, якія можа прапанаваць цэнтр творчасці, прымераць іх на сябе і ў верасні прыйдуць у пазашкольныя ўстановы займацца дзейнасцю, якая прыйшлася ім даспадобы.
— Перад выязнымі мерапрыемствамі мы актыўна рэкламуем нашы мабільныя пляцоўкі: расклейваем па раёне афішы, размяшчаем інфармацыю на старонцы цэнтра ў Instagram і па школах, таму дзеці ўжо ведаюць і чакаюць нас. Добра працуе яшчэ і “сарафаннае радыё”: бацькі з іншых мікрараёнаў самі тэлефануюць ці пішуць нам з просьбамі завітаць з праграмай і ў іх двары, — расказвае Ірына Савіцкая, дырэктар Цэнтра творчасці дзяцей і моладзі “Спектр” Гродна.
Бацькі пакідаюць не толькі заяўкі, але і прыемныя водгукі пра праведзеныя ў іх дварах актыўнасці. “Дзеці ў захапленні ад свята, шмат пазітыву і эмоцый! Дзякуй арганізатарам за творчы падыход, стараннасць і адданасць справе” — напісала Інеса Гацько, маці дваіх дзяцей.
Праграма дваровага свята разлічана мінімум на дзве гадзіны. За гэты час кожны з дзяцей можа паспрабаваць сябе ў амаль двух дзясятках актыўнасцей, арганізаваных цэнтрам творчасці.
На цэнтральнай пляцоўцы праходзіць музычны флэш-моб з аніматарамі і роставымі лялькамі Спектрыкам і Спектрынкай, якія з’яўляюцца галоўнымі героямі свята і сімваламі цэнтра “Спектр”.
— Асобнае месца вылучаем пад гульнявую зону для малодшых школьнікаў і дашкольнікаў: тут і вялікая напольная рыбалка, і яркі стэнд з пчолкамі, у якія трэба папасці невялікімі мячыкамі. Гульні немудрагелістыя, але заўсёды карыстаюцца ў дзяцей попытам і на адкрытых пляцоўках каля філіялаў нашага цэнтра, і падчас правядзення дваровых мерапрыемстваў, — адзначае дырэктар цэнтра Ірына Савіцкая.
Плануючы маршрут дваровых свят, асаблівую ўвагу арганізатары ўдзяляюць маладым мікрараёнам Гродна, дзе шмат дашкалят і дзяцей малодшага школьнага ўзросту. Напрыклад, у адным з такіх мікрараёнаў, Грандзічы, на інтэрактыўных гульнявых пляцоўках педагогі “Спектра” задзейнічалі больш за 250 дзяцей і бацькоў. Сёння ў Дзевятоўцы іх крыху менш — каля 200.
Побач зона з мяккімі модулямі для будаўніцтва, якая першапачаткова задумвалася для дашкалят, таму што адпавядае ўсім патрабаванням да гульняў для малышоў — мяккая, лёгкая, яркая. Але гэтым разам на дваровым свяце маленькіх дзяцей крыху менш, чым заўсёды, таму модулі аблюбавалі старэйшыя.
Вялізная драўляная Джэнга — адна з самых відовішчных гульняў, якая падчас кожнага выезду збірае вакол сябе мноства жадаючых. Гэта не толькі вясёлая забава для вялікай кампаніі, але і выдатная магчымасць патрэніраваць каардынацыю рухаў, дробную маторыку, уважлівасць і акуратнасць. Абараняючыся ад выпадковых удараў драўляных блокаў, хлопчыкі і дзяўчынкі прадбачліва надзяваюць на галаву дзіцячыя будаўнічыя каскі, скрынка з якімі размешчана побач з гульнявой зонай. Адчуванне таго, што вось-вось здарыцца эпічны момант падзення драўлянага небаскроба, прыцягвае да гэтай гульні ўсё новых гледачоў. Непадалёк размяшчаюцца іншыя актыўнасці — “крыжыкі-нулікі” і “кольцакід”.
Абавязковая частка кожнага дваровага свята — тэрыторыя дэкаратыўна-прыкладной творчасці і выяўленчага мастацтва. Майстар-класы, якія дэманструюцца тут, чаргуюцца на розных выездах. Нягледзячы на тое, што кожнае свята яны розныя (педагогі прапануюць дзецям зрабіць падчас святочнай праграмы простыя вырабы з бісеру, скуры), заўсёды збіраюць натоўп дзяцей.
Сёння ў праграме мехендзі. Гэта мастацтва ўпрыгожвання цела натуральнай хной, якое прыйшло да нас з Усходу. Такі спосаб малявання на целе не шкодзіць здароўю і не пашкоджвае скуру, таму абсалютна бяспечны для дзяцей. Педагог паказвае, як маляваць. Фарбы даволі стойкія і могуць трымацца некалькі тыдняў.
Побач — арт-тэрыторыя для юных мастакоў з мальбертамі і алоўкамі. Для маленькіх педагогі цэнтра падрыхтавалі размалёўкі, штрыхоўкі. Старэйшым дзецям задаюць нейкую тэму для малявання, знаёмяць з рознымі тэхнікамі.
Вялікія пляцоўкі традыцыйна аддадзены самым энергічным і спартыўным дзецям. На газоне ставяць футбольныя вароты, і каманды ўжо разыгрываюць мяч. Педагог спартыўнай секцыі нагадвае юным футбалістам правілы гульні і гучна каменціруе першы гол. Побач з міні-футболам размяшчаецца пляцоўка стрытбола. Непадалёк арганізатары падзялілі дзяцей на каманды і зладзілі вясёлую спартыўную эстафету. Асобна размешчаны настольны футбол і сталы з шахматамі. Пляцоўку для перацягвання каната смела можна адносіць да самых папулярных актыўнасцей свята хаця б за тое, што і падлеткамі, і бацькамі яна аблюбавана не менш, чым маленькімі гасцямі свята.
“Джэнгу добра ведаю, гульня ёсць у мяне дома, толькі ў паменшаным выглядзе. Дома ва ўсіх выйграю! Але такой вялікай кампаніяй у двары гуляць цікавей!” — гаворыць адзін з прыхільнікаў джэнга-пляцоўкі Цімафей, па-майстэрску вымаючы з вежы чарговую “цаглінку”.
Шчыра кажучы, мабільным святам старэйшае пакаленне захоплена не менш, чым дзеці.
— У гэтым сезоне праекта “Выходзь гуляць у двор” мы задумалі вяртанне да культавых дваровых гульняў, папулярных у мінулым стагоддзі. Людзі старэйшага пакалення, а часцей за ўсё менавіта яны прыводзяць на дваровыя святы сваіх унукаў, асабліва радуюцца, калі заўважаюць пляцоўкі з класікамі, гарадкамі. Зразумела, яны спрабуюць згуляць нароўні з дзецьмі, — расказвае дырэктар цэнтра.
З моднага і пакуль мала знаёмага дзецям — пляцоўка для гульні ў гольф, якую арганізатары арандавалі ў адной з устаноў адукацыі горада. Дзеці пад кіраўніцтвам трэнера па гэтым відзе спорту вучацца правільна трымаць клюшкі і заганяць мячыкі ў лункі, што, аказваецца, не так ужо і лёгка.
Па словах дырэктара “Спектра” Ірыны Савіцкай, кожны тыдзень частку пералічаных актыўнасцей яны мяняюць на іншыя. Пастаяннымі застаюцца тыя, якія, па назіраннях педагогаў, сталі самымі папулярнымі.
— У планах цэнтра — зрабіць такія выязныя пляцоўкі і ў цэнтры Гродна, на Савецкай плошчы. Мы ўжо спрабавалі гэтую лакацыю падчас мерапрыемстваў у Міжнародны дзень абароны дзяцей. Мабільнае шоу ў цэнтры аказалася вельмі запатрабаваным, таму вырашылі працягнуць працаваць там і надалей, — дзеліцца дырэктар цэнтра.
За кожным такім святочным марафонам схавана карпатлівая работа ўсёй педагагічнай каманды цэнтра: трэба спланаваць штотыднёвыя маршруты, прывезці і адвезці, сабраць і разабраць неабходныя гульні, мальберты, стэнды, тэхнічныя сродкі. На ўсіх гульнявых пляцоўках падчас святочнага марафону працуе ўвесь педагагічны калектыў: і адміністратыўна-метадычная служба, і педагогі дадатковай адукацыі. Каманда “Спектра” энергічная і лёгкая на ўздым. Здаецца, у гульнях і эстафетах яны і самі здольны скласці дзецям сур’ёзную канкурэнцыю. Менавіта па гэтай прычыне такія праекты, як “Выходзь гуляць у двор”, набываюць усё большую папулярнасць сярод дзяцей.
Алёна КРЫВЯНКОВА.
Фота аўтара.